Sẹo treo sa trễ ngực: nằm ở đâu theo 3 kiểu đường rạch và thay đổi ra sao trong 1 năm

Sẹo treo sa trễ ngực là đường sẹo còn lại sau khi bác sĩ cắt bỏ phần da dư và nâng núm – quầng vú lên vị trí cao hơn. Sẹo luôn nằm quanh quầng vú và có thể thêm một đường dọc, một đường ngang ở nếp chân ngực, tùy mức độ ngực sa trễ.

Nếu bạn đang lo nhất về sẹo, bạn không hề đơn độc. Khi tư vấn treo ngực, câu tôi nghe nhiều nhất là: “Tôi muốn mổ, nhưng không biết sẹo sẽ nằm ở đâu và dài cỡ nào.” Hình dạng sẹo trước hết do kiểu đường rạch quyết định.

Vì vậy, bài viết này chỉ tập trung vào 3 điều: sẹo nằm ở đâu và dài khoảng bao nhiêu theo từng đường rạch; sẹo thay đổi ra sao trong 1 năm đầu; và vì sao sẹo quanh quầng vú đôi khi giãn rộng, làm sao để hạn chế. Nếu muốn nắm bức tranh chung, bạn có thể đọc thêm tổng quan về phẫu thuật nâng ngực chảy xệ.

Sẹo treo sa trễ ngực là gì? Vì sao mỗi đường rạch để lại sẹo khác nhau

Sẹo treo sa trễ ngực ở mỗi người mỗi khác, vì lượng da cần cắt bỏ không giống nhau. Ngực sa trễ nhẹ chỉ cần rạch quanh quầng vú; sa trễ vừa cần thêm một đường dọc; sa trễ nặng thường cần thêm đường ngang ở nếp chân ngực. Da cắt càng nhiều, đường khâu – và cũng là đường sẹo – càng dài.

Treo ngực (mastopexy) là phẫu thuật cắt bỏ phần da đã giãn, đưa núm vú và quầng vú về vị trí cao hơn rồi định hình lại bầu ngực. Chỗ da bị cắt phải được khâu lại, và đường khâu đó sẽ lành thành một vết sẹo dạng đường.

Mức độ sa trễ quyết định lượng da phải cắt bỏ

Sách giáo khoa phẫu thuật thẩm mỹ luôn bắt đầu bằng câu hỏi: ngực đã sa trễ đến mức nào? Sa trễ thường được chia thành độ 1, độ 2 và độ 3, dựa trên vị trí núm vú so với nếp chân ngực (đường gấp nơi bầu ngực gặp thành ngực).

Hãy hình dung việc sửa một chiếc áo bị rộng. Rộng một chút thì chỉ cần chiết một chỗ; rộng nhiều thì phải chiết ở nhiều chỗ. Ngực cũng vậy: sau sinh, sau thời gian cho con bú hoặc sau khi giảm cân nhiều, da ngực giãn hơn, nên cần cắt nhiều da hơn và đường sẹo cũng dài hơn.

Bộ sách Spears về phẫu thuật vú mô tả đường rạch mỏ neo (chữ T ngược) là phương án cắt da “mạnh tay” nhất, vì cắt được cả da thừa theo chiều ngang lẫn chiều dọc. Phương án này thường dành cho ngực sa trễ nặng ở độ 2 – 3.

3 đường rạch — nhớ theo hình dạng: donut, kẹo mút, mỏ neo

• Quanh quầng vú (hình donut): chỉ để lại một vòng tròn quanh quầng vú.
• Quầng vú + đường dọc (hình kẹo mút – lollipop): vòng tròn quanh quầng vú cộng thêm một đường dọc chạy từ quầng vú xuống phía dưới.
• Mỏ neo (chữ T ngược): vòng tròn, đường dọc và thêm một đường ngang nằm theo nếp chân ngực.

Nên chọn đường rạch nào cho mình và mỗi cách có ưu – nhược điểm gì, tôi đã viết riêng trong bài cách chọn đường rạch treo ngực và ưu – nhược điểm từng phương pháp. Ở đây, chúng ta chỉ tập trung vào việc đường rạch đã chọn để lại sẹo như thế nào trên cơ thể.

Bác sĩ Lee Sung-wook chia sẻ: Độ dài sẹo không phải do bác sĩ tùy ý chọn, mà trước hết do mức độ sa trễ của ngực quyết định.

Vị trí và độ dài sẹo treo sa trễ ngực theo 3 kiểu đường rạch

Sẹo treo sa trễ ngực luôn có một vòng quanh quầng vú. Với đường kẹo mút, có thêm sẹo dọc từ quầng vú xuống nếp chân ngực. Với đường mỏ neo, có thêm sẹo ngang nằm trong nếp chân ngực, và điểm nối chữ T giữa đường dọc với đường ngang là vị trí cần chú ý nhất.

Khi vẽ trước vị trí sẹo lên giấy hoặc lên da, nỗi lo mơ hồ sẽ biến thành những câu hỏi cụ thể. Dưới đây là “bản đồ sẹo” của từng kiểu đường rạch.

Đường quanh quầng vú: sẹo tròn ở ranh giới quầng vú

Với đường này, đường sẹo nằm thành một vòng tròn đúng ở ranh giới giữa quầng vú (vùng da sẫm màu) và vùng da xung quanh. Vì nằm ngay trên đường chuyển màu tự nhiên, sẹo này tương đối khó nhận ra.

Tuy nhiên, đây cũng là vị trí dễ bị giãn rộng sẹo hoặc khiến quầng vú to trở lại do lực căng đường khâu. Tôi sẽ giải thích kỹ ở phần “Vì sao sẹo quanh quầng vú bị giãn rộng” bên dưới.

Quầng vú + đường dọc: sẹo dọc từ quầng vú xuống nếp chân ngực

Ở kiểu kẹo mút, ngoài vòng tròn quanh quầng vú, sẹo treo sa trễ ngực có thêm một đường dọc chạy từ mép dưới quầng vú xuống phía nếp chân ngực. Đường dọc giúp lấy thêm da ở nửa dưới bầu ngực, nhờ vậy việc nâng núm vú lên vị trí mới dễ dàng hơn.

Sách giáo khoa phẫu thuật thẩm mỹ mô tả kỹ thuật gom nếp da khi khâu để rút ngắn sẹo dọc sau treo ngực xuống còn không quá 8 cm. Những nếp nhăn nhỏ được gom lại này phần lớn sẽ tự phẳng dần theo thời gian.

Đường mỏ neo (chữ T ngược): sẹo chân ngực và điểm nối chữ T

Khi ngực sa trễ nặng hoặc bầu ngực lớn, chỉ một đường dọc thường không đủ để xử lý hết phần da thừa. Lúc này bác sĩ thêm một đường ngang chạy dọc theo nếp chân ngực — đó là đường rạch mỏ neo.

Cũng có quan điểm muốn mở rộng phạm vi dùng đường dọc. Nghiên cứu của Swanson (2016) đăng trên tạp chí Plast Reconstr Surg Glob Open báo cáo 252 phụ nữ liên tiếp được treo ngực kết hợp đặt túi chỉ bằng đường dọc, không cần đến đường chữ T. Dù vậy, khi lượng da thừa nhiều, việc thêm đường ngang vẫn là lựa chọn hợp lý; bác sĩ sẽ quyết định dựa trên mức sa trễ và tình trạng da của bạn.

Đường ngang nằm sâu trong nếp chân ngực, nên khi đứng thẳng thường được bầu ngực che phần lớn. Điểm cần chú ý nhất lại là điểm nối chữ T — nơi đường dọc gặp đường ngang.

Sẹo có nằm gọn trong cúp áo ngực không?

Về mặt giải phẫu, vòng quanh quầng vú, phần dưới của đường dọc và đường ở nếp chân ngực phần lớn nằm trong phạm vi cúp áo ngực. Nhưng tùy kiểu đồ lót, đồ bơi và vóc dáng mỗi người, phần sẹo có thể lộ ra sẽ khác nhau, nên không thể khẳng định chắc chắn rằng sẹo “không nhìn thấy”.

Độ dài sẹo cũng thay đổi theo mức sa trễ và độ dư của da, vì thế bác sĩ khó có thể hứa trước bằng một con số duy nhất.

Bác sĩ Lee Sung-wook chia sẻ: Điều quan trọng không phải “sẹo càng ngắn càng tốt”, mà là “đường rạch sửa đủ độ sa trễ và ít lực căng nhất”.

Sẹo treo sa trễ ngực thay đổi thế nào trong 1 năm đầu?

Sẹo treo sa trễ ngực không cố định như ngày đầu sau mổ mà trưởng thành dần. Vài tháng đầu sẹo thường đỏ, hơi gồ và cứng; sau đó nhạt màu, mềm và phẳng hơn. Mốc đánh giá sẹo cuối cùng thường là sau khoảng 1 năm, và tốc độ mờ sẹo khác nhau ở mỗi người.

Hiểu trước diễn biến của sẹo treo sa trễ ngực sẽ giúp bạn bớt hoảng khi nhìn sẹo ở tháng thứ hai, thứ ba sau mổ.

Giai đoạn đầu: đỏ, gồ lên và cứng

Trong vài tuần đến vài tháng đầu, để làm lành vết mổ, cơ thể tạo ra rất nhiều mạch máu nhỏ mới bên trong sẹo. Vì vậy sẹo có màu đỏ hoặc hồng, hơi nhô lên và sờ thấy cứng. Sẹo đỏ ở giai đoạn này thường là dấu hiệu lành thương bình thường.

Giai đoạn giữa: nhạt màu và phẳng dần

Theo thời gian, số mạch máu trong sẹo giảm đi, màu đỏ nhạt dần, phần gồ lên cũng mềm và phẳng hơn. Sách giáo khoa về sẹo (The Scar Book) mô tả rằng sau khoảng 12 tháng trưởng thành, số mạch máu trong sẹo trở về tương đương vùng da lành, nên sẹo bớt đỏ rõ rệt.

Giai đoạn này, cách chăm sóc sẹo cũng quan trọng. Các lựa chọn như sản phẩm silicone hay laser mạch máu cho sẹo đỏ giai đoạn sớm đã được tổng hợp trong bài chăm sóc sẹo bằng silicone và laser.

Sau 1 năm: thời điểm đánh giá sẹo cuối cùng

Sách giáo khoa về sẹo cũng cho biết ngay cả sẹo phì đại (sẹo dày, gồ lên) vẫn có thể phẳng đi đáng kể trong quá trình trưởng thành kéo dài hơn 1 năm. Thực tế, quá trình trưởng thành của sẹo có thể kéo dài nhiều năm, nên không nên vội đánh giá quá sớm. Vì thế, hình dạng cuối cùng của sẹo thường được xem xét sau khi đã qua 1 năm.

Dù vậy, sẹo trưởng thành sẽ không bao giờ giống hệt da thường. Bên trong sẹo, các sợi collagen (sợi khung đỡ của da) xếp thành những bó song song thay vì đan như rổ, và vùng sẹo không còn lông hay tuyến mồ hôi. Kết quả là sẹo còn lại dưới dạng một đường mảnh, nhạt màu và kém đàn hồi hơn da xung quanh.

Tốc độ mờ sẹo khác nhau rất nhiều giữa từng người, tùy cơ địa, việc có hút thuốc hay không, lực căng trên vết thương và màu da. Còn lịch hồi phục chung như cảm giác đau, áo ngực định hình hay thời điểm quay lại sinh hoạt, bạn xem trong bài quá trình hồi phục sau treo ngực.

Bác sĩ Lee Sung-wook chia sẻ: Đừng vội đánh giá kết quả qua vết sẹo ở những tháng đầu sau mổ. Mốc đánh giá sẹo là sau 1 năm.

Vì sao sẹo quanh quầng vú sau treo ngực bị giãn rộng và cách hạn chế

Sẹo quanh quầng vú giãn rộng chủ yếu do lực căng: bác sĩ phải khâu một vòng da lớn khớp vào quầng vú nhỏ, chênh lệch càng lớn thì lực kéo càng mạnh. Vì thế sách giáo khoa giới hạn kiểu treo này cho sa trễ nhẹ, và có những kỹ thuật khâu giúp chia đều lực căng.

Trong các kiểu sẹo treo sa trễ ngực, đường quanh quầng vú để lại sẹo ngắn nhất, nhưng cũng là kiểu có thể khiến bạn băn khoăn sau mổ: “sẹo quầng vú rộng ra”, “quầng vú to lại”.

Khâu vòng lớn vào quầng vú nhỏ: nguồn gốc lực căng

Với kiểu treo quanh quầng vú, bác sĩ vẽ một vòng tròn lớn bên ngoài quầng vú, bỏ phần da nằm giữa hai vòng, rồi khâu vòng lớn khớp vào quầng vú nhỏ. Cách làm này giống như thắt miệng một chiếc túi rút dây.

Hai vòng tròn chênh lệch càng nhiều, lực kéo (lực căng) dồn lên đường khâu càng mạnh. Sách giáo khoa giải thích rằng lực căng quá mức chính là nguyên nhân chủ yếu làm sẹo quanh quầng vú giãn rộng và quầng vú to ra trở lại. Nói cách khác, vấn đề nằm ở lực kéo, chứ không phải do chỉ khâu yếu.

Treo ngực quanh quầng vú phù hợp với trường hợp nào?

Sách giáo khoa phẫu thuật thẩm mỹ khuyến cáo chỉ treo ngực bằng đường quanh quầng vú khi quầng vú lớn hoặc khi sa trễ nhẹ, với núm vú sa không quá 2 cm. Nếu cố xử lý cả những trường hợp sa trễ nặng hơn chỉ bằng đường quanh quầng vú, vùng quanh quầng vú dễ bị biến dạng và mức độ hài lòng cũng thấp hơn.

Khi núm vú sa quá 2 cm, thêm một đường dọc thường giúp điều chỉnh vị trí núm vú tốt hơn thay vì “ép” mọi thứ vào vòng quầng vú. Phẫu thuật thu nhỏ quầng vú đơn thuần là một chủ đề khác nên tôi không đi sâu ở đây.

Kỹ thuật khâu phân tán lực căng

Y văn đã giới thiệu nhiều cách khâu để giữ đường kính quầng vú ổn định. Ví dụ, dùng chỉ không tiêu khâu một vòng quanh quầng vú để làm “vành đỡ”. Nghiên cứu của Hammond và cộng sự (2007) đăng trên tạp chí Plast Reconstr Surg mô tả kỹ thuật khâu đan chéo (interlocking) bằng chỉ Gore-Tex, giống như nan hoa bánh xe, để kiểm soát đường kính và hình dạng quầng vú.

Điểm chung của các kỹ thuật này là không dồn lực căng vào một điểm mà chia đều ra toàn bộ chu vi. Dùng cách khâu nào còn tùy tình trạng da và mức sa trễ của từng người, nên bạn hãy hỏi trực tiếp khi tư vấn.

Bác sĩ Lee Sung-wook chia sẻ: Sẹo quầng vú giãn là chuyện lực căng hơn là chuyện chỉ khâu. Trước hết, đừng cố giải quyết mọi mức sa trễ chỉ bằng đường quanh quầng vú.

Sẹo chữ T và đường dọc: những vấn đề có thể gặp và yếu tố nguy cơ

Đường rạch càng dài thì càng có nhiều điểm cần theo dõi. Với đường dọc, đó là nếp ngang nhỏ trong sẹo; với đường mỏ neo, đó là điểm nối chữ T dễ hở và nếp da thừa ở đầu đường ngang. Cơ địa, hút thuốc và màu da cũng ảnh hưởng đến việc sẹo dày lên hay thâm.

Biết trước những vấn đề có thể xảy ra là cách tốt nhất để bạn quyết định một cách tỉnh táo.

Nếp ngang nhỏ trong sẹo dọc

Các nếp da được gom theo chiều dọc để rút ngắn sẹo thường tự phẳng dần. Tuy nhiên, sách giáo khoa giải thích rằng nếp gấp theo chiều ngang thì không tự phẳng và có thể để lại một sẹo ngang nhỏ nằm trong sẹo dọc. Vì vậy, những nếp này cần được chỉnh ngay trong lúc mổ.

Điểm nối chữ T bị hở và sẹo giãn rộng

Ở đường rạch mỏ neo, điểm nối chữ T là nơi lực kéo từ hai phía — đường dọc và đường ngang — dồn về một điểm. Vì vậy, vết thương ở đây dễ bị hở và sẹo dễ giãn rộng hơn các vị trí khác.

Nếp da thừa ở đầu đường ngang (dog-ear)

Ở hai đầu đường ngang, da có thể nhô lên thành một nếp nhỏ, gọi là nếp da thừa (dog-ear). Để hạn chế tình trạng này, sách giáo khoa hướng dẫn đặt đường khâu dưới của đường rạch mỏ neo cách đầu đường rạch từ 4 cm trở lên.

Yếu tố làm sẹo dày lên, sẹo lồi hoặc thâm

Cần phân biệt hai loại sẹo hay gặp. Sẹo phì đại (sẹo dày, gồ) vẫn nằm trong ranh giới vết thương ban đầu, còn sẹo lồi (keloid) phát triển lan ra ngoài ranh giới đó. Sách Plastic Surgery Principles nhấn mạnh rằng theo dõi sẹo đều đặn qua nhiều lần tái khám là cách quan trọng nhất để nhận ra sớm và xử lý sẹo có vấn đề.

Ngoài ra, sẹo có thể sẫm màu hơn (thâm, tăng sắc tố) hoặc nhạt màu hơn vùng da xung quanh. Nếu bạn thuộc một trong các trường hợp sau, nguy cơ sẹo treo sa trễ ngực dày lên hoặc thâm màu sẽ cao hơn, hãy cho bác sĩ biết khi tư vấn:

• Cơ địa dễ bị sẹo lồi, sẹo dày, hoặc trong gia đình có người như vậy
• Hút thuốc lá (làm chậm lành thương) — Swanson (2016) cũng ghi nhận nhóm hút thuốc có nguy cơ biến chứng cao hơn có ý nghĩa thống kê
• Tiểu đường hoặc các bệnh ảnh hưởng đến quá trình lành vết thương
• Cân nặng thay đổi nhiều sau mổ
• Da ngăm, dễ bị tăng sắc tố sau tổn thương

Bên cạnh sẹo, treo ngực cũng có thể gặp các tác dụng phụ chung của phẫu thuật như viêm, chảy máu, thay đổi cảm giác ở núm vú – quầng vú hoặc hai bên ngực không cân xứng.

Bác sĩ Lee Sung-wook chia sẻ: Phần lớn vấn đề về sẹo xuất phát từ điểm nối chữ T và cách xử lý nếp da. Đừng giấu bác sĩ về cơ địa hay việc hút thuốc.

Trước khi treo ngực: cần hỏi gì về sẹo và khi nào nên sửa sẹo

Trước khi mổ, hãy nhờ bác sĩ vẽ thử đường rạch trên chính cơ thể bạn và giải thích sẹo sẽ thay đổi thế nào trong 1 năm. Nếu sau mổ chưa hài lòng với sẹo, đừng vội sửa: thời điểm cân nhắc sửa sẹo thường là sau khoảng 1 năm, khi sẹo đã ổn định.

Theo kinh nghiệm lâm sàng của tôi, sự không hài lòng về sẹo thường không đến từ bản thân vết sẹo, mà từ cảm giác “không ngờ sẹo lại như thế này”. Sách giáo khoa cũng nhấn mạnh: dù dáng ngực đẹp, nếu bệnh nhân không được giải thích trước về quá trình trưởng thành của sẹo thì vẫn dễ thất vọng.

Hãy nhờ bác sĩ vẽ thử đường rạch của chính bạn

Khi đi tư vấn, bạn nên hỏi bác sĩ 4 câu sau về sẹo treo sa trễ ngực:

• Với mức sa trễ của tôi, cần kiểu đường rạch nào?
• Sẹo sẽ nằm chính xác ở đâu, trong phạm vi khoảng bao nhiêu?
• Tôi có yếu tố nào ảnh hưởng đến sẹo không, như gia đình có người bị sẹo lồi hay thói quen hút thuốc?
• Sẹo sẽ thay đổi thế nào trong 1 năm sau mổ?

Nếu đang ở Việt Nam, bạn có thể gửi ảnh và trao đổi trước qua kênh tư vấn online trước chuyến đi Hàn Quốc. Tuy nhiên, ảnh chỉ giúp định hướng ban đầu; việc chọn đường rạch chính xác vẫn cần bác sĩ thăm khám trực tiếp.

Khi nào nên cân nhắc sửa sẹo?

Ngay cả khi chưa ưng ý với sẹo sau treo ngực, tôi không khuyên bạn vội vàng mổ lại. Sách giáo khoa hướng dẫn chỉ nên quyết định sửa sẹo khi sẹo đã ổn định và mô xung quanh đủ chùng để khâu lại mà không bị căng. Thông thường, mốc đó là sau khoảng 1 năm kể từ khi mổ; trước thời điểm này, bạn nên tiếp tục chăm sóc sẹo và theo dõi.

Bác sĩ Lee Sung-wook chia sẻ: Hãy biết trước sẹo nằm ở đâu khi chưa mổ, và kiên nhẫn chờ 1 năm để đánh giá sau mổ.

Câu hỏi thường gặp về sẹo treo sa trễ ngực

Tư vấn sẹo treo sa trễ ngực tại MINE Hàn Quốc

Tóm lại, sẹo treo sa trễ ngực tăng dần theo mức sa trễ: từ vòng quanh quầng vú, thêm đường dọc, rồi đến đường ngang ở nếp chân ngực. Sẹo nhạt màu và phẳng dần trong hơn 1 năm. Sẹo quanh quầng vú giãn rộng chủ yếu do lực căng đường khâu, còn điểm nối chữ T, cơ địa và việc hút thuốc đều ảnh hưởng đến diễn biến sẹo.

Mức sa trễ, độ dày da và cơ địa của mỗi người khác nhau, nên đường rạch cần thiết và diễn biến sẹo cũng khác nhau. Nếu bạn muốn biết chính xác sẹo của mình sẽ nằm ở đâu và trông thế nào, hãy đặt lịch tư vấn 1:1 với bác sĩ Lee Sung-wook. Thông tin về phương pháp và quy trình khám, bạn có thể xem tại trang phẫu thuật treo sa trễ ngực tại MINE.

Bạn có thể nhắn tin Zalo (+82 10 3415 1175), Facebook MINE (facebook.com/minehospital.vn) hoặc gọi điện thoại +82-2-516-1175 để được tư vấn online trước chuyến đi. Nếu thấy bài viết hữu ích, hãy chia sẻ cho người thân hoặc bạn bè đang cân nhắc treo ngực.

Tác giả & thẩm định: Bác sĩ Lee Sung-wook (bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật thẩm mỹ)
MINE Phẫu thuật Thẩm mỹ & Da liễu | 813 Nonhyeon-ro, Gangnam-gu, Seoul, Hàn Quốc | Điện thoại: +82-2-516-1175